Położenie

Beskid Niski rozciąga się w południowo-wschodniej części Polski, pomiędzy Beskidem Sądeckim i Bieszczadami, na terenie województw Podkarpackiego i Małopolskiego. Jego geograficzne granice wyznacza Przełęcz Tylicka (683 m n.p.m.) na zachodzie, od której granica wiedzie górnym brzegiem Muszynki, dalej wzdłuż Mochnaczki po jej źródła w okolicy przysiółka Huta i doliną Kamienicy Nawojowskiej po jej ujście do Dunajca. Wschodnia granica przebiega od Przełęczy Łupkowskiej (640 m n.p.m.) doliną Osławy.
Północną granicę Beskidu Niskiego tworzy linia przebiegu trasy kolejowej Nowy Sącz-Stróże, dalej Obniżenie Gorlickie i Doły Jasielsko-Sanockie.

Od południa polską część wyznacza główny wododział Karpat (pomiędzy zlewiskiem Bałtyku i Morza Czarnego) wzdłuż którego przebiega granica państwowa ze Słowacją. Słowaccy geografowie nie wyróżniają obecnie jednostki zwanej Beskidem Niskim. Najwyższą część przylegającą do pasma granicznego określa się na Słowacji mianem Busova (1002 m). Jego południową granicę wyznaczają od Przełęczy Tylickiej (Kurovske sedlo) potok Kurovec i dolina rzeki Topli. Na wschodzie masyw ten ograniczony jest doliną potoku Kamenec. Dalej ku wschodowi Słowacy wyróżniają Pogórze Ondawskie (Ondavska vrchovina) i Pogórze Laboreckie (Laborecka vrchovina) rozgraniczone doliną Ondavy i sięgające ku Przełęczy Łupkowskiej (Lupkovsky priesmyk) i dolinie Laborca. Południowe stoki tych gór schodzą łagodnie ku Podgórzu Beskidzkiemu. Osiągają one przeciętnie 500-600 m wysokości n.p.m. z kulminacjami w paśmie granicznym przekraczającymi 8OO m.
Z turystycznego punktu widzenia region Beskidu Niskiego został ograniczony od zachodu doliną Białej Dunajcowej, od wschodu -doliną Osławy i Osławicy, od południa granicą państwową, a od północy obniżeniem Dołów Jasielsko-Sanockich, limitowanym przebiegiem drogi krajowej nr 28 (Zator - granica państwa) na odcinku Nowy Sącz - Gorlice - Jasło - Krosno -Sanok. Na południu po stronie słowackiej za umowną granicę Beskidu Niskiego przyjęto dolinę rzeki Topli i potoku Kurovec oraz linię wyznaczoną przez miasta Bardejov, Svidnik, Medzilaborce i dalej wzdłuż linii kolejowej i doliny potoku Vydranka.

Polska część Beskidu Niskiego


Beskid Niski, choć stanowi najniższy łańcuch górski polskich Karpat, jest najbardziej rozległym pasmem Beskidów Zachodnich. Najwyższym szczytem po polskiej stronie jest Lackowa (997 m n.p.m.) w Górach Hańczowskich, a najniższą, nie tylko w Beskidzie Niskim, ale w całym łuku Karpat przełęczą Przełęcz Dukielska (500 m n.p.m). Góry Beskidu Niskiego są na ogół niskie i łagodne, o długich grzbietach ze spłaszczonymi wierzchowinami i kopulastymi szczytami, tylko w niektórych miejscach charakteryzują się gwałtownymi uskokami. Wysokości wzniesień są zróżnicowane i wahają się od ok. 500 do ok.1000 m n.p.m

W Beskidzie Niskim, leżącym w granicach turystycznych, możemy wyróżnić:
- Góry Hańczowskie. Położone są w południowo.-zachodniej części Beskidu Niskiego, w górnym dorzeczu Ropy, między doliną Białej Dunajcowej i potoku Zdynia. Charakteryzują się długimi, wąskimi grzbietami górskimi, ciągnącymi się równolegle z północnego zachodu na południowy wschód. Stąd spotykana nazwa: Haczowskie Góry Rusztowe. Wierzchowiny tych grzbietów są na ogół łagodne, natomiast strome stoki, dość krótkie, górują 200-300 m nad dolinami.
Najwyższe szczyty to: - Lackowa (997 m n.p.m.), Ostry Wierch (938 m n.p.m.) i Biała Skała (903 m n.p.m.) w południowo-zachodniej części, Jaworzyna Konieczniańska (881 m n.p.m.), Jaworzynka (869 m n.p.m.) i Kozie Żebro (847 m n.p.m.) w części południowo-wschodniej oraz Chełm (779 m n.p.m.), Bordiów Wierch (755 m n.p.m.) i Sucha Homola (706 m n.p.m.) na północnym zachodzie.
- Pasmo Magurskie. Rozciąga się od doliny Ropy na zachodzie (Szymbark) po dolinę górnej Wisłoki (Kąty). Główne grzbiety stanowią dwa potężne wały z licznymi bocznymi ramionami: Magury Małastowskiej (813 m n.p.m.) na zachodzie i Magury Wątkowskiej (846 m n.p.m.) na wschodzie. Od niej ciągnie się ku wschodowi długi grzbiet ze Świerzową (803 m n.p.m.) i Kamieniem (714 m n.p.m.). Bezpośrednim przedłużeniem Magury Witkowskiej ku południowi jest ramię wiążące ją przez Popowe Wierchy (684 m n.p.m.) i Kamienny Wierch (701 m n.p.m.) z głównym wododziałem karpackim. Do Pasma Magurskiego należą również masywy Dziamery (756 m n.p.m.), Maleszki (801 m n.p.m.) i Uherca (706 m n.p.m.).
- Beskid Dukielski. Leży w centrum Beskidu Niskiego, między dolinami Wisłoki i Wisłoka. Przeważają w nim krótkie, niewysokie grzbiety, częściej pojedyncze garby o wysokości względnej ok. 150-200 m, czasem stożki o niezbyt stromych stokach. Zachodnia część Beskidu Dukielskiego przypomina krajobraz podgórski, na wschód od doliny Jasiołki występują bardziej strome szczyty Piotrusia (727 m n.p.m.) i Cergowej (716 m n.p.m.), a na południu stożek Ostrej (687 m n.p.m.).
- Pasmo Bukowicy. Tworzy je długi masyw górski, położony we wschodniej części Beskidu Niskiego, między dolinami Wisłoka i Osławicy. Składa się z większego grzbietu Bukowicy ze szczytami Skibce (776 m n.p.m.) na północnym zachodzie i Tokarnia (777 m n.p.m.) na południowym wschodzie oraz mniejszego pasma Kamienia (718 m n.p.m.). Bukowica to raczej monotonny wał górski, silnie zalesiony z wyjątkiem Tokarni, skąd rozpościera się panorama we wszystkich kierunkach.
- Pasmo graniczne. Rozciąga się w południowo-wschodniej części Beskidu Niskiego, od Przełęczy Beskid (581 m n.p.m.) nad Czeremchą do Przełęczy Łupkowskiej (640 m n.p.m.). W skład tego pasma wchodzi kilka większych wzniesień, jak Kamień (857 m n.p.m.), Kanasiówka (823 m n.p.m.), Pasika (848 m n.p.m.), Danawa (841 m n.p.m.), Garb Średni (822 m n.p.m.), oddzielone od siebie płytkimi przełęczami.