KAMIENIEC
(Korczyna – Odrzykoń)
38-420 Korczyna
ul. Podzamcze
tel. +48 13 43 251 56; +48 888 959 661
e-mail: kolder@kolder.interia.pl
czynne: 15 IV- 30 X, w godz. 10.00-19.00
Historia zamku
Pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z 1348 roku. Do ok. 1396 roku
zamek był własnością królewską. W tymże roku dostaje go rycerz
Klemens z Moskorzewa, który wsławił się obroną zamku w Wilnie.
Moskorzewscy przyjmują nazwisko Kamienieccy, jako że zamek zbudowany
jest na górze zwanej Kamieniec. Pierwszym hetmanem wielkim koronnym
w historii Polski zostaje pan tego zamku Mikołaj Kamieniecki (1460-1515).
W 1530 roku część zamku (zamek korczyński) odsprzedaje Kamieniecki
Sewerynowi Bonerowi. Córkę Bonera poślubia syn wojewody lubelskiego
Firleja i stąd Firlejowie stają się właścicielami tej części zamku.
Zamek wysoki od roku 1599 do 1601 należy do Stadnickich, w 1601
nabywają go Skotniccy. Skotniccy przebudowują dach na zamku wysokim
i wody deszczowe odprowadzają Firlejom na dziedziniec, co powoduje
wieloletni konflikt, który w efekcie kończy się małżeństwem zwaśnionych
stron. Kolejnymi właścicielami są Stadniccy, Scypionowie del Campo,
Kalinowscy i Jabłonowscy. Córka hrabiego Jabłonowskiego Zofia
poślubia Aleksandra Fredrę, który badając wniesione w posagu przez
Zofię archiwum zamkowe trafia na dokumenty sądowe Firlejów i Skotnickich.
Waśń ta staje się genezą dla najlepszej komedii Fredry „Zemsta”.
Córka Aleksandra Fredry wychodzi za mąż za hrabiego Szeptyckiego,
siostra Aleksandra Cecylia poślubia hrabiego Jabłonowskiego, natomiast
Starowieyski ich córkę Zofię i w ten oto sposób zamek wysoki przypada
Starowieyskim, a średni Szeptyckim.
Pod koniec XVIII wielka wichura zerwała dach z zamku wysokiego,
ówczesny właściciel. Pan Hrabia Józef Jabłonowski wyprowadził
się z zamku łącznie z całym dobytkiem do dworu w Krościenku Wyżnem.
Mury zamku narażone przez ok. 200 lat na ostre panujące w tym
rejonie warunki atmosferyczne powoli ulegały degradacji. Reszty
zniszczenia dokonała okoliczna ludność, która przez ok. 100 lat
traktowała ten zamek jako kamieniołom. Z dawnej fortalicji zostało
zaledwie ok. 1/4 substancji zabytkowej.
Zamek odwiedzili królowie; Kazimierz Wielki, Władysław Jagiełło,
Jan Kazimierz król węgierski Zapolya.
Ważniejsze osobistości związane z zamkiem: Mikołaj Kamieniecki
- wielki hetman koronny,
św. Jan z Dukli, Stanisław Szeptycki - generał wojska polskiego,
Balint Balassi - węgierski poeta, Aleksander Fredro - komediopisarz,
Wincenty Pol - poeta, Seweryn Goszczyński - pisarz - poeta, błogosławiony
Stanisław Starowieyski.
Muzeum Zamkowe
powstało w roku 1995 w dwóch wyremontowanych pomieszczeniach.
Początkowo eksponowane byty pamiątki z regionu oraz etnografia.
Obecnie militaria i przedmioty związane z kolejnymi właścicielami
zamku. Do najciekawszych należą: portrety Aleksandra Fredry, Anny
Szeptyckiej, XIV wieczny herb z drzwi zamkowych, miecz z przełomu
XIV i XV w. odnaleziony w Zyndranowej. Niektóre z militariów pochodzą
z dawnego arsenału zamkowego.
Historia najnowsza
Od roku 1998 zamek jest własnością skarbu państwa. Przez najbliższe
20 lat zarządza nim rodzina Kołderów. Oni też są właścicielami
Muzeum Zamkowego. Dzięki staraniom m.in. Muzeum Zamkowego, które
stanowi specyficzną placówkę kulturotwórczą uzyskano zgodę od
Jego Eminencji Arcybiskupa Józefa Michalika na stałe Msze Święte
w ruinach zamkowych. Od 1996 do 2000 roku w mszach tych wzięło
udział ok. 40 tys. osób w tym ok. połowę stanowili turyści. W
maju 2000 roku jednostka logistyczna WP 21RWT z Rzeszowa przyjęła
imię Wielkiego Hetmana Koronnego Mikołaja Kamienieckiego. Na uroczystość
wręczenia sztandaru jednostce przyjechało 12 potomków pierwszych
właścicieli zamku Kamienieckich. Nestor rodu Stanisław Kamieniecki
zezwolił na użycie herbu rodowego Pilawa jednostce 21 RWT jako
jej znaku rozpoznawczego.
