powiat jasielski
Bartłomiej
z Jasła (ok. 1360 - 1407), profesor uniwersytetów
w Pradze i Jagiellońskiego w Krakowie, autor traktatów teologicznych
i kazań, nauczyciel m.in. arcybiskupa gnieźnieńskiego Mikołaja
z Kurowa, Macieja Raciąża, kanonika gnieźnieńskiego Blizbora,
odegrał znaczącą rolę w odnowie Uniwersytetu Krakowskiego, rektor
szkoły kolegiackiej w Sandomierzu.
Bieszczad Seweryn (1852
- 1923), artysta malarz, urodzony w Jaśle, absolwent Szkoły Sztuk
Pięknych w Krakowie pod kierunkiem Władysława Łuszczkiewicza,
a następnie Jana Matejki.
mjr Dobrzański Henryk "Hubal"
(1897 - 1940), ostatni żołnierz Września - pierwszy partyzant,
urodzony w Jaśle, miłośnik jazdy konnej, olimpijczyk, żołnierz
Legionów Polskich, kawaler Krzyża Virtuti Militari IV klasy, Honorowy
Obywatel Miasta Jasła.
o Irzykowski Karol (1873 - 1944), urodzony w Błażkowej, krytyk
literacki, prozaik, dramaturg, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli
literatury okresu Młodej Polski i 20-lecia międzywojennego, członek
pierwszego składu Polskiej Akademii Literatury.
Kania Stanisław, urodzony
w 1927 r. we wsi Wrocanka pow. Jasło, działacz komunistyczny,
jeden z ostatnich sekretarzy KC PZPR (1980-1981) latach 1982 -
1985 był członkiem Rady Państwa.
Kadyi Stanisław - zasłużony
dla miasta i regionu lekarz, doktor medycyny, człowiek o wielokierunkowych
zainteresowaniach, kolekcjoner, zbieracz i badacz, swój dom i
dużą część zbiorów przekazał Muzeum Regionalnemu w Jaśle.
o gen. Klimecki Tadeusz - członek Sztabu Naczelnego Wodza, towarzysząc
gen. Sikorskiemu w jego podróży inspekcyjnej na Bliski Wschód,
zginął w katastrofie lotniczej w Gibraltarze 3 VII 1943 r.
Łukasiewicz Ignacy (1822-1882)
- farmaceuta, twórca przemysłu naftowego, wynalazca lampy naftowej,
szambelan papieski, wielki patriota, społecznik, filantrop, w
roku 1856 założył destylarnię /rafinerię/ ropy naftowej w Ulaszowicach
pod Jasłem
płk Marecki Andrzej - jeden
z najbliższych współpracowników gen. Władysława Sikorskiego, zginął
wraz z nim w Gibraltarze.
o ppłk Modrzejewski Józef "Lis" - organizator i dowódca
obwodu ZWZ i AK Jasło, kawaler krzyża Virtuti Militari, dowódca
5 Pułku Strzelców Podhalańskich AK.
Myśliwiec Karol - archeolog,
profesor doktor habilitowany, kierownik Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej
PAN w Warszawie, brał udział w różnych polskich i zagranicznych
wykopaliskach archeologicznych na terenie Egiptu, Syrii, Cypru
i Sudanu, opublikował 10 książek i ponad 100 artykułów naukowych
w różnych językach.
Marcin z Dębowca (przed
1420 - po 1502), rycerz z otoczenia króla Władysława Warneńczyka,
znawca spraw tureckich, pisarz ziemi krakowskiej, kasztelan połaniecki,
poseł króla Kazimierza Jagiellończyka, dyplomata.
Pawłowski Stanisław (1882-1940),
urodzony w Dębowcu, geograf, profesor Uniwersytetu Lwowskiego,
rektor Uniwersytetu Poznańskiego, autor "Atlasu nazw geograficznych
Słowiańszczyzny Zachodniej", wydanego w wersjach polskiej,
francuskiej i angielskiej, ofiara terroru hitlerowskiego.
Pieniążek Andrzej z Krużlowej
i Sobniowa, zwany Krużlowskim, herbu Odrowąż (zm. 1486), cześnik
krakowski, rzecznik interesów kupców jasielskich.
Pigoń Stanisław (1885-1968)
- urodzony w Komborni, wybitny humanista i filolog, profesor Uniwersytetu
Wileńskiego i Jagiellońskiego, najwybitniejszy znawca twórczości
Mickiewicza, w jasielskim gimnazjum uzyskał świadectwo dojrzałości.
Piliński Tadeusz (1836
- 1867), urodzony w Tarnowcu, historyk, agent Hotelu Lambert,
epistolograf.
Pinkas Ignacy (1888 - 1935),
urodzony w Jaśle, malarz, student Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie,
legionista, obrazy jego znajdują się w Muzeum Podkarpackim w Krośnie
i w Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu, kawaler Krzyża Walecznych.
Sarna Władysław (1858 -
1929), dziekan, infułat kapituły przemyskiej, historyk Kościoła,
działacz społeczny, publicysta, autor: "Dziejów diecezji
przemyskiej obrządku łacińskiego przed biskupem Erykiem Winsen",
"Opisu powiatu krośnieńskiego", "Opisu powiatu
jasielskiego", "Wizytki wilneńskie w Jaśle".
Stapiński Jan - działacz
ludowy, w 1895 r. współorganizator galicyjskiego Stronnictwa Ludowego
i jego przywódca, w latach 1897-1900 i 1907-18 poseł do parlamentu
austriackiego, w niepodległej Polsce poseł na Sejm w latach 1919-22
i 1928-30.
Steinhaus Hugo - matematyk,
profesor Uniwersytetu Lwowskiego, autor około 70 prac, współzałożyciel
"Studia Mathematica", znany też jako autor kilku publikacji
popularnonaukowych, z których największe powodzenie zdobył "Kalejdoskop
matematyczny", tłumaczony na 10 języków.
Tarło Adam, starosta jasielski
w XVIII w., krajczy koronny, protoplasta rodu znakomitych rycerzy,
urzędników, duchownych i wodzów, obrońca suwerenności Rzeczypospolitej
przed rozbiorami.
Truskolaski Zdzisław (1899
- 1949), artysta malarz, absolwent gimnazjum w Jaśle, student
Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i Uniwersytetu Jagiellońskiego,
mieszkaniec Jasła i Krosna, przyjaciel Leona Chwistka i Stanisława
Ignacego Witkiewicza, dzieła jego znajdują się w muzeach Krosna,
Jasła, Krakowa, oraz w zbiorach prywatnych.
Weigl Rudolf - lekarz,
profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, odkrywca szczepionki
przeciwko tyfusowi plamistemu.
Wędzicki Szymon, urodzony
w Jaśle, doktor filozofii, praw i teologii Akademii Krakowskiej,
nadworny panegirysta Mniszchów i nauczyciel synów wojewody sandomierskiego
Jerzego Mniszcha, proboszcz i dziekan jasielski oraz kanonik lwowski.
Zyndram z Maszkowic, herbu
"Słońce", miecznik krakowski, rycerz spod Grunwaldu,
starosta niegrodowy jasielski i dziedzic części wójtostwa jasielskiego
oraz wielu posiadłości w ziemi przemyskiej i sanockiej.
powiat krośnieński
Św.
Jan z Dukli
-Franciszkanin konwentualny i Bernardyn żyjący w XV w., zasłynął
jako pustelnik w okolicach Dukli, czczony przez wiernych wyznania
rzymsko
i greckokatolickiego, beatyfikowany w 1733 r., kanonizowany przez
Papieża Jana Pawła II 10 czerwca1997.
Św. Józef Sebastian Pelczar
(1842-1924) - urodzony w Korczynie wybitny teolog i humanista,
rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, założyciel Zgromadzenia Sióstr
Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego, długoletni biskup przemyski,
kanonizowany przez Papieża Jana Pawła II 18 maja 2003 r.
Bł. Stanisław Kostka Starowieyski
(1895-1941) -urodzony w Ustrobnej, oficer Wojska Polskiego, uczestnik
wojny polsko-bolszewickiej, działacz Akcji katolickiej, szambelan
papieski, aresztowany przez gestapo, zamordowany w obozie koncentracyjnym
w Dachau, beatyfikowany przez Papieża Jana Pawła II 13 czerwca
1999 r.
Sługa Boży ks. Bronisław Markiewicz
(1842-1912) -proboszcz parafii Miejsce Piastowe, założyciel zakładu
wychowawczego dla sierot i ubogich oraz Zgromadzeń zakonnych św.
Michała Archanioła, otaczany kultem wiernych z kraju i zagranicy,
obecnie trwa jego proces beatyfikacyjny.
Królowie: Kazimierz
Wielki, Władysław Jagiełło oraz król węgierski Jan
Zapolya przebywali na zamku "Kamieniec".
Ignacy Łukasiewicz (1822-1882)
-farmaceuta, twórca przemysłu naftowego, wynalazca lampy naftowej,
szambelan papieski, wielki patriota, społecznik, filantrop.
Jan Szczepanik
(1872-1926) -znakomity wynalazca i konstruktor - zwany
"polskim Edisonem" (telewizja kolorowa, krosno żakardowe),
współzałożyciel i nauczyciel Krajowego Warsztatu Tkackiego w Korczynie.
Maria Konopnicka (1842-1910)
-znana poetka, krytyk i publicysta, w 1903 roku otrzymała od narodu
dworek w Żarnowcu, gdzie obecnie mieści się jej muzeum.
Aleksander Fredro (1793-1876)
-najbardziej znany polski komediopisarz, 8 listopada 1828 r. wziął
ślub w Korczynie z Zofią z Jabłonowskich Skarbkową dziedziczką
dóbr korczyńskich, akcję najbardziej znanej komedii "Zemsta"
opartej na autentycznych aktach sporu sądowego o mur graniczny
między Firlejami a Skotnickimi umieścił na Zamku "Kamieniec".
Wincenty Pol (1807 -1872)
-badacz i poeta, 1839 roku wędrował po ziemi krośnieńskiej dokonując
obserwacji meteorologicznych a także badań źródeł potoków górskich
i budowę geologicznej, autor wielu utworów poetyckich opiewających
piękno przyrody tego terenu, pamiątkowy obelisk jemu poświęcony
znajduje się przy źródle "Bełkotka" w Iwoniczu Zdroju.
Seweryn Goszczyński (1801
-1976) -autor poematu "Król zamczyska", którego bohaterem
jest ekscentryczny rezydent ruin zamku "Kamieniec",
uczestnik powstania listopadowego Machnicki.
Stanisław Pigoń (1885-1968)-
urodzony w Komborni, wybitny humanista i filolog, profesor Uniwersytetu
Wileńskiego i Jagiellońskiego, najwybitniejszy znawca twórczości
Mickiewicza, autor znanego pamiętnika "Z Komborni w świat".
Seweryn Bieszczad (1852
- 1923), artysta malarz, absolwent Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie,
uczeń Jana Matejki, aktywny działacz kulturalny w Krośnie, twórca
kółka teatru amatorskiego, członek stowarzyszenia artystycznego
"Sztuka", doskonały rysownik i akwarelista, dzieła jego
znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, Podkarpackiego
w Krośnie oraz w muzeach w Gorlicach, Jaśle, Bieczu a także w
zbiorach osób prywatnych w kraju i za granicą.
Zdzisław Truskolaski (1899
- 1949), artysta malarz, absolwent gimnazjum w Jaśle, student
Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i Uniwersytetu Jagiellońskiego,
mieszkaniec Jasła i Krosna, przyjaciel Leona Chwistka i Stanisława
Ignacego Witkiewicza, dzieła jego znajdują się w muzeach Krosna,
Jasła, Krakowa, oraz w zbiorach prywatnych.
Władysław Sarna (1858 -
1929), dziekan, infułat kapituły przemyskiej, historyk Kościoła,
działacz społeczny, publicysta, autor: "Dziejów diecezji
przemyskiej obrządku łacińskiego przed biskupem Erykiem Winsen",
"Opisu powiatu krośnieńskiego", "Opisu powiatu
jasielskiego", "Kościół i klasztor OO. Kapucynów w Krośnie".
Słynne
rody:
Bogdańscy
-wywodzący się z Jaślisk ród szlachecki, którego przedstawiciele
zasłynęli jako malarze ikon w wielu cerkwiach Ziemi Sanockiej
i Przemyskiej oraz w dolinie Popradu na Słowacji
Kamienieccy - Klemens z Moskorzewa otrzymał od
króla Władysława Jagiełły zamek na wzgórzu Kamieniec wraz z przyległymi
dobrami za zasługi w obronie Wilna przed Krzyżakami i przyjął
nazwisko Kamieniecki, jego potomkowie byli kolejnymi dziedzicami
zamku, aktywnie uczestnicząc w życiu politycznym i wojskowym epoki
Jagiellonów (Mikołaj Kamieniecki był pierwszym Hetmanem Wielkim
Koronnym)
Mniszchowie - ród magnacki, któremu Dukla u schyłku
I Rzeczypospolitej zawdzięcza wyniesienie do rangi znaczących
ośrodków polityczno-kulturalnych
Potoccy - związani z historią Rymanowa Zdroju
- dobra rymanowskie nabyli w 1872 r. hr. Stanisław i Anna z Działyńskich,
należeli do grona patriotycznych, światłych i gospodarnych rodzin
szlacheckich, ich zasługą jest odkrycie wód mineralnych w Rymanowie
Zdroju i urządzenie tu uzdrowiska
Starowieyscy - spadkobiercy rodu Skotnickich,
współwłaścicieli zamku "Kamieniec", osiedli w Ustrobnej
i Bratkówce
Szeptyccy - ród wywodzący się z Szeptyc, rezydujący
w Przyłbicach, Jan Szeptycki poślubiwszy córkę Aleksandra Fredry
Zofię stał się właścicielem dóbr korczyńskich, ich syn Stanisław
- generał Wojska Polskiego był ostatnim rezydentem w rodzinnych
dobrach, brat Roman - ojciec Andrzej Bazylianin, był metropolitą
lwowskim kościoła greckokatolickiego
Załuscy - od 1799 r. właściciele Iwonicza, przyczynili się do
jego rozwoju, m.in. poprzez założenie tu uzdrowiska